บทความ

วิธีคิดค่าคอมเด็กเสิร์ฟ ค่าดริ๊ง PR ให้ยุติธรรมและไม่ต้องเถียงกัน

ค่าคอมและค่าดริ๊งคือแรงจูงใจหลักของพนักงานร้านกลางคืน แต่ก็เป็นเรื่องที่ทะเลาะกันบ่อยที่สุดตอนจ่ายเงิน บทความนี้รวมหลักคิดและกติกาที่ร้านใช้ได้จริง เพื่อให้ทุกคนรู้ตัวเลขตรงกันตั้งแต่ก่อนสิ้นรอบ

อัปเดต 19 ต.ค. 2569 · อ่าน 7 นาที · โดยทีมงาน MoonUp

วิธีคิดค่าคอมเด็กเสิร์ฟ ค่าดริ๊ง PR ให้ยุติธรรมและไม่ต้องเถียงกัน

ค่าคอมกับค่าดริ๊งต่างกันอย่างไร

ในร้านเหล้า ผับ และบาร์ส่วนใหญ่ เงินพิเศษของพนักงานมักมีสองแบบ แบบแรกคือค่าคอม ที่ให้คนขายหรือคนคีย์รายการ เช่น เด็กเสิร์ฟที่เชียร์ให้โต๊ะสั่งเหล้าขวด เบียร์ทาวเวอร์ หรือมิกเซอร์ แบบที่สองคือค่าดริ๊ง ที่ให้ PR หรือพนักงานที่ลูกค้าซื้อเครื่องดื่มให้ ซึ่งมักคิดเป็นแก้วหรือเป็นช็อต

ปัญหาเกิดเมื่อสองแบบนี้ปนกัน เช่น เด็กเสิร์ฟคีย์รายการดริ๊งแทน PR แล้วไม่รู้ว่าเงินควรเป็นของใคร ร้านจึงควรแยกให้ชัดตั้งแต่แรกว่ารายการไหนเป็นค่าคอม รายการไหนเป็นค่าดริ๊ง และใครเป็นผู้รับ

  • ค่าคอม: ผูกกับคนขายหรือคนคีย์ คิดต่อชิ้นหรือต่อขวด
  • ค่าดริ๊ง: ผูกกับ PR ที่ได้รับเครื่องดื่ม คิดต่อแก้วหรือต่อชุด
  • ทั้งสองอย่างควรกำหนดเป็นจำนวนบาทต่อชิ้น ไม่ใช่เปอร์เซ็นต์ที่ต้องมานั่งคำนวณทีหลัง

สาเหตุที่ร้านเหล้ามักเถียงกันเรื่องค่าคอม

จากที่เห็นในร้านจำนวนมาก ต้นเหตุไม่ได้อยู่ที่อัตราค่าคอมสูงหรือต่ำ แต่อยู่ที่ข้อมูลไม่ตรงกัน พนักงานจดในสมุดของตัวเอง แคชเชียร์มีอีกตัวเลขหนึ่ง พอถึงวันจ่ายจึงต้องมานั่งไล่บิลย้อนหลัง

อีกเรื่องที่เจอบ่อยคือกติกาเปลี่ยนกลางรอบ เช่น ขึ้นราคาเหล้าแล้วค่าคอมเปลี่ยนตาม แต่บิลเก่าก่อนหน้านั้นควรคิดเรตไหน ถ้าไม่ได้ตกลงไว้ก่อนก็จะเป็นเรื่องทุกครั้ง

  • จดมือแล้วนับไม่ตรงกับบิลจริง
  • รายการถูกยกเลิกหรือคืนเงินแต่ยังนับค่าคอม
  • ไม่ชัดเจนว่าบิลที่ยังไม่จ่ายนับหรือไม่
  • เปลี่ยนเรตกลางรอบโดยไม่ได้บอกล่วงหน้า
  • พนักงานดูยอดของตัวเองไม่ได้จนกว่าจะถึงวันจ่าย

ตั้งกติกาค่าคอมพนักงานให้ชัดก่อนเริ่มรอบ

กติกาที่ดีควรเขียนสั้น อ่านเข้าใจได้ในหนึ่งหน้า และติดไว้ให้พนักงานเห็น หลักสำคัญคือทุกคนต้องตอบได้ว่าขายสิ่งนี้แล้วได้เท่าไร เมื่อไรได้ และเมื่อไรไม่ได้

ข้อที่ควรระบุให้ชัดคือ นับเฉพาะบิลที่จ่ายเงินแล้ว รายการที่ยกเลิกไม่นับ ค่าคอมให้คนที่คีย์รายการ และค่าดริ๊งให้ PR ที่ถูกเลือกในรายการนั้น เมื่อเรตเปลี่ยนให้มีผลกับรายการที่ขายหลังจากวันเปลี่ยนเท่านั้น บิลเก่าใช้เรตเดิม

  1. ทำรายการเมนูที่มีค่าคอมหรือค่าดริ๊ง พร้อมจำนวนบาทต่อชิ้นของแต่ละขนาด เช่น แก้ว ขวด ทาวเวอร์
  2. กำหนดว่าใครมีสิทธิ์ได้ค่าคอม ใครได้ค่าดริ๊ง
  3. ตกลงรอบจ่าย เช่น รายวัน รายสัปดาห์ ครึ่งเดือน หรือรายเดือน
  4. เขียนข้อยกเว้นให้ชัด เช่น รายการแถม รายการลดราคา บิลค้างจ่าย
  5. แจ้งพนักงานทุกคนก่อนเริ่มรอบ และไม่เปลี่ยนกติกากลางรอบ

เลือกรอบจ่ายค่าคอมและค่าดริ๊งแบบไหนดี

ร้านกลางคืนหลายร้านจ่ายค่าดริ๊งรายวันเพราะ PR ต้องการเงินหมุน ส่วนค่าคอมเด็กเสิร์ฟนิยมจ่ายครึ่งเดือนพร้อมเงินเดือน รอบที่ยาวขึ้นช่วยให้ตรวจสอบรายการยกเลิกได้ทันก่อนจ่าย แต่รอบที่สั้นช่วยให้พนักงานมีกำลังใจ

สิ่งที่ควรระวังคือร้านกลางคืนขายข้ามเที่ยงคืน ยอดหลังเที่ยงคืนจึงควรนับเป็นวันทำการเดิม ไม่ใช่วันใหม่ตามปฏิทิน ถ้าไม่กำหนดเวลาตัดวันให้ชัด ยอดของคืนเดียวจะถูกแยกเป็นสองวันและทำให้สับสน

ตั้งเวลาตัดวันทำการให้หลังร้านปิด เช่น 06:00 ยอดตั้งแต่เปิดร้านจนปิดร้านจะอยู่ในวันเดียวกัน

ค่าคอมขั้นบันได กระตุ้นยอดได้โดยไม่ต้องเพิ่มเรตทุกชิ้น

ค่าคอมขั้นบันไดคือการตั้งเป้าต่อรอบ เมื่อพนักงานขายถึงจำนวนที่กำหนด ทุกชิ้นในรอบจะได้อัตราใหม่ย้อนหลัง ตัวอย่างเช่น ขายมิกเซอร์ครบ 200 ขวดในครึ่งเดือน ทุกขวดได้ขวดละ 1 บาท ถ้าไม่ถึงเป้าก็ได้เรตปกติ

วิธีนี้ได้ผลดีกับสินค้าที่ร้านอยากดันยอด และควบคุมต้นทุนได้ เพราะร้านจ่ายเพิ่มเฉพาะเมื่อยอดขายเพิ่มจริง สิ่งที่ต้องทำให้ได้คือพนักงานต้องเห็นความคืบหน้าระหว่างรอบ เช่น รู้ว่าเหลืออีกกี่ชิ้นจะถึงเป้า ไม่อย่างนั้นแรงจูงใจจะหายไป

ตรวจสอบค่าคอมอย่างไรให้โปร่งใส

ความโปร่งใสเกิดจากการที่ทุกคนดูตัวเลขชุดเดียวกัน เจ้าของร้านควรดูรายงานแยกรายคนได้ว่าแต่ละคนขายอะไร กี่ชิ้น ได้เท่าไร และพนักงานควรดูยอดของตัวเองได้ทุกวัน ไม่ต้องรอวันจ่าย

อีกจุดที่ควรเฝ้าดูคือรายการยกเลิก ถ้าพนักงานคนใดยกเลิกรายการบ่อยผิดปกติเมื่อเทียบกับที่ขาย อาจเป็นสัญญาณของการคีย์ผิดหรือการคีย์เพื่อปั่นยอด ควรคุยกันเร็วก่อนถึงวันจ่าย

  • ดึงรายงานสรุปท้ายรอบ แยกค่าคอม ค่าดริ๊ง และโบนัส
  • ให้พนักงานเซ็นรับหรือยืนยันยอดก่อนจ่าย
  • เก็บรายงานย้อนหลังไว้อย่างน้อยหลายรอบ เผื่อมีข้อสงสัย

ใช้ MoonUp คิดค่าคอมและค่าดริ๊งอัตโนมัติ

ใน MoonUp ร้านตั้งค่าคอมและค่าดริ๊งได้ต่อราคาของแต่ละเมนู เช่น แก้ว ขวด ทาวเวอร์ ได้ไม่เท่ากัน ระบบบันทึกค่าคอมไว้ในบิล ณ ตอนขาย ค่าคอมให้คนที่คีย์ ค่าดริ๊งให้ PR ที่เลือกในรายการ เปลี่ยนเรตทีหลังก็ไม่กระทบบิลเก่า

การสรุปนับจากบิลที่จ่ายแล้วและรายการที่ไม่ถูกยกเลิก ร้านเลือกรอบจ่ายได้ทั้งรายวัน รายสัปดาห์ ครึ่งเดือน หรือรายเดือน และตั้งค่าคอมขั้นบันไดตามกลุ่มเมนูได้ พนักงานเปิดแอป MoonUp Team ดูยอดของตัวเองและแถบความคืบหน้าว่าเหลืออีกกี่ชิ้นจะถึงขั้น

ฝั่งเจ้าของดูรายงานค่าคอมและค่าดริ๊งรายคนตามรอบในหลังร้าน และรายงานการยกเลิกที่บอกได้ว่าใครยกเลิก ใครมาขอยกเลิก และเหตุผล ร้านที่ใช้แพ็กเกจสูงสุดยังรวมค่าคอมเข้าการคิดเงินเดือนพร้อมการลงเวลาได้ในที่เดียว

รายงานค่าคอมและค่าดริ๊งรายคนตามรอบจ่ายในหลังร้าน MoonUp
หน้ารายงานค่าคอมและค่าดริ๊งแยกตามพนักงานในแต่ละรอบ

คำถามที่พบบ่อย

ค่าคอมควรให้คนคีย์หรือคนที่ลูกค้าเรียก

ควรเลือกแบบเดียวแล้วใช้ให้ตรงกันทั้งร้าน ส่วนใหญ่ให้คนคีย์รายการ เพราะตรวจสอบได้จากบิล ถ้าลูกค้าเรียกพนักงานคนหนึ่ง ก็ให้คนนั้นเป็นคนคีย์

รายการที่ยกเลิกหรือคืนเงินควรหักค่าคอมไหม

รายการที่ยกเลิกไม่ควรได้ค่าคอม ส่วนการคืนเงินหลังจ่ายแล้วควรตกลงกติกาไว้ล่วงหน้าให้ชัดว่าจะหักหรือไม่

ค่าคอมขั้นบันไดต่างจากค่าคอมปกติอย่างไร

ค่าคอมปกติได้ทุกชิ้นเท่ากัน ค่าคอมขั้นบันไดจะเพิ่มอัตราให้ทุกชิ้นในรอบเมื่อขายถึงจำนวนที่กำหนด

พนักงานดูยอดค่าคอมของตัวเองได้ไหมใน MoonUp

ได้ พนักงานดูยอดของตัวเองผ่านแอป MoonUp Team รวมถึงความคืบหน้าของค่าคอมขั้นบันได

อ่านต่อ

บทความ

จัดโปรเหล้า + มิกเซอร์อย่างไรให้ขายดีและกำไรไม่หาย

โปรเหล้าขวดแถมมิกเซอร์เป็นตัวดึงลูกค้าที่ร้านเหล้าเกือบทุกร้านใช้ แต่หลายร้านขายดีขึ้นแต่กำไรกลับลดลง เพราะไม่ได้คิดต้นทุนทั้งชุดและไม่รู้ว่าของแถมออกไปเท่าไร บทความนี้พาคิดตั้งแต่ต้นทุนจนถึงการเช็กสต๊อก

อ่าน 6 นาที
ตรวจนับสต๊อกร้านเหล้าบทความ

กันของหายในร้านเหล้า ตรวจนับสต๊อกแบบไหนได้ผลจริง

เหล้า เบียร์ และมิกเซอร์คือเงินสดที่วางอยู่บนชั้น ถ้าไม่มีระบบนับที่ดี ของหายทีละขวดสองขวดต่อคืนจะกลายเป็นหลายหมื่นบาทต่อเดือน บทความนี้รวมวิธีนับสต๊อกและจุดที่ควรคุมที่ใช้ได้กับร้านทุกขนาด

อ่าน 7 นาที
บทความ

เปิดร้านเหล้าต้องมีอะไรบ้าง เช็กลิสต์ก่อนเปิดร้าน

การเปิดร้านเหล้าไม่ได้มีแค่ตกแต่งร้านกับหาเหล้ามาวางขาย ยังมีเรื่องใบอนุญาต ทีมงาน ระบบเงิน และการควบคุมสต๊อกที่ต้องพร้อมตั้งแต่คืนแรก เช็กลิสต์นี้เรียงตามลำดับที่ควรทำเพื่อไม่ให้ตกหล่น

อ่าน 7 นาที