กันของหายในร้านเหล้า ตรวจนับสต๊อกแบบไหนได้ผลจริง
เหล้า เบียร์ และมิกเซอร์คือเงินสดที่วางอยู่บนชั้น ถ้าไม่มีระบบนับที่ดี ของหายทีละขวดสองขวดต่อคืนจะกลายเป็นหลายหมื่นบาทต่อเดือน บทความนี้รวมวิธีนับสต๊อกและจุดที่ควรคุมที่ใช้ได้กับร้านทุกขนาด
ของหายในร้านเหล้ามาจากไหน
ของหายไม่ได้หมายถึงการขโมยเสมอไป ส่วนใหญ่มาจากหลายสาเหตุรวมกัน ถ้าแยกไม่ออกว่าหายเพราะอะไร ก็แก้ไม่ถูกจุด
ขั้นแรกจึงควรรู้ก่อนว่าช่องทางที่ของออกจากร้านมีอะไรบ้าง แล้วทำให้ทุกช่องทางมีบันทึก เหลือเพียงส่วนต่างที่อธิบายไม่ได้ ซึ่งคือของหายจริง
- ขายแล้วไม่ได้คีย์ หรือคีย์แล้วยกเลิกภายหลัง
- แถมหรือรินเกินโดยไม่บันทึก
- ขวดแตก ของเสีย หมดอายุ
- รับของเข้าไม่ครบตามใบส่งของ
- ถูกหยิบออกไปโดยไม่มีใครรู้
แยกสินค้าที่ขายกับวัตถุดิบที่ตัดสต๊อก
จุดเริ่มต้นของการคุมสต๊อกคือแยกให้ออกว่าสินค้าคือสิ่งที่ลูกค้าซื้อ ส่วนวัตถุดิบคือสิ่งที่ต้องนับในตู้ เช่น โปรเบียร์ 5 ขวดเป็นสินค้าหนึ่งรายการ แต่ตัดเบียร์ 5 ขวด ค็อกเทลหนึ่งแก้วตัดเหล้าตามปริมาณที่ใช้
เมื่อทุกเมนูมีสูตร ระบบจะคาดได้ว่าสิ้นวันควรเหลือของเท่าไร ส่วนต่างระหว่างยอดที่คาดกับยอดที่นับจริงคือตัวเลขที่ต้องตามหา สินค้าที่ไม่จำเป็นต้องนับ เช่น น้ำแข็ง ก็ตั้งให้ไม่ติดตามสต๊อกได้
ตรวจนับสต๊อกก่อนขายและหลังขาย
ร้านเหล้าหลายร้านใช้แผ่นนับแบบกระดาษสองช่วง คือนับก่อนเปิดร้านและนับหลังปิดร้าน วิธีนี้แยกได้ว่าของหายเกิดระหว่างขาย หรือหายข้ามคืนตอนร้านปิด
สูตรง่ายๆ คือ ยอดก่อนขายบวกของที่ซื้อเข้า แล้วลบยอดที่นับหลังขาย จะได้จำนวนที่ออกไปในคืนนั้น นำไปเทียบกับยอดขายในระบบ POS ถ้าออกไปมากกว่าที่ขาย ส่วนต่างคือของที่หาย
- เลือกสินค้าที่มีมูลค่าสูงหรือหายบ่อยก่อน เช่น เหล้านอก เบียร์ มิกเซอร์
- นับก่อนขายทุกวัน หรืออย่างน้อยวันที่ขายดี
- บันทึกของที่รับเข้าระหว่างวันให้ครบ
- นับหลังขายตอนปิดร้าน ให้คนนับกับคนยืนยันเป็นคนละคน
- เทียบส่วนต่างกับยอดขาย และจดเหตุผลถ้าอธิบายได้
บันทึกของเสียและขวดแตกทุกครั้ง
ถ้าไม่บันทึกของเสีย ขวดแตกจะไปรวมกับของหาย ทำให้ตัวเลขดูแย่เกินจริง และพนักงานจะรู้สึกว่าถูกกล่าวหา ควรมีขั้นตอนง่ายๆ ให้บันทึกของเสียพร้อมหมายเหตุ เช่น ขวดแตก หรือหมดอายุ
เมื่อบันทึกเป็นนิสัย ส่วนต่างที่เหลือจะแคบลงและน่าเชื่อถือมากขึ้น ถ้าของเสียของรายการใดสูงผิดปกติ ก็เป็นสัญญาณให้ดูวิธีจัดเก็บหรือวิธีรินอีกครั้ง
คุมการยกเลิกรายการ จุดรั่วที่มองข้ามบ่อย
รูปแบบที่พบบ่อยคือคีย์รายการ เสิร์ฟให้ลูกค้า เก็บเงินสด แล้วยกเลิกรายการทีหลัง ยอดในระบบจึงหายไปพร้อมเงิน ถ้าดูแค่สต๊อกจะเห็นว่าของหายแต่ไม่รู้สาเหตุ
วิธีป้องกันคือให้การยกเลิกต้องมีเหตุผลและระบุว่าใครมาขอยกเลิกทุกครั้ง และรายการที่ส่งครัวหรือบาร์แล้ว เมื่อยกเลิกควรพิมพ์ใบยกเลิกออกไปด้วย เจ้าของร้านควรดูรายงานการยกเลิกเป็นประจำ ถ้าพนักงานคนใดยกเลิกบ่อยผิดปกติจะเห็นได้เร็ว
ตรวจรับของเข้าให้ตรงกับใบส่งของ
ของหายบางส่วนเกิดตั้งแต่ประตูหลังร้าน ของมาไม่ครบแต่เซ็นรับไปแล้ว ควรนับของต่อหน้าคนส่งและบันทึกรับเข้าตามจำนวนที่นับได้จริง ไม่ใช่ตามใบส่งของ
การบันทึกรับของพร้อมราคาทุนยังช่วยให้รู้ต้นทุนเฉลี่ยที่แท้จริง เมื่อราคาซื้อขึ้น ร้านจะเห็นได้ทันทีว่ากำไรต่อแก้วลดลงเท่าไร
ตรวจนับสต๊อกด้วย MoonUp
MoonUp แยกสินค้ากับวัตถุดิบ ตั้งสูตรต่อเมนูได้ และตัดสต๊อกทุกครั้งที่คีย์ขาย ยกเลิกรายการก็คืนสต๊อกให้ แพ็กเกจ 899 และ 1,099 บาทตัดตามสูตร ส่วนแพ็กเกจ 599 บาทตัดรายสินค้า ขายตอนเน็ตหลุดก็ตัดสต๊อกเมื่อเครื่องซิงก์ขึ้นระบบ
ร้านนับได้ทั้งแบบนับก่อนขายและนับหลังขาย โดยผู้จัดการยืนยันด้วย PIN ทุกครั้ง แผ่นตรวจนับแสดงยอดต้นวัน ของที่ซื้อเข้า ยอดที่ขายตามระบบ และยอดที่ควรเหลือ ผลการนับบอกส่วนต่างเป็นจำนวนและมูลค่าเงิน รายงานการใช้รวมมูลค่าของหายให้ดูเป็นช่วงเวลา ตั้งยอดที่ควรมีเพื่อให้แผ่นนับแนะนำจำนวนที่ควรสั่งได้
ของเสียบันทึกพร้อมหมายเหตุ การยกเลิกเก็บว่าใครยกเลิก ใครมาขอ กี่โมง และเหตุผล พร้อมพิมพ์ใบยกเลิกออกครัวและบาร์ ส่วนรายงานความผิดปกติรวมจุดเสี่ยงไว้ในหน้าเดียว เช่น รายการที่ยกเลิกหลังเรียกเก็บหรือหลังส่งครัว พนักงานที่ยกเลิกมากผิดปกติ ของ 0 บาทที่ไม่ได้มากับโปร ส่วนลดสูง เงินสดขาดหรือเกินตอนปิดกะ และใบตรวจนับที่ส่วนต่างติดลบ
คำถามที่พบบ่อย
ควรตรวจนับสต๊อกร้านเหล้าบ่อยแค่ไหน
ของมูลค่าสูงควรนับทุกวันหรือทุกวันที่ขายดี ส่วนของทั้งร้านนับเป็นรอบสัปดาห์ก็เพียงพอสำหรับร้านส่วนใหญ่
นับก่อนขายกับนับหลังขายต่างกันอย่างไร
นับก่อนขายบอกว่ามีของหายข้ามคืนหรือไม่ นับหลังขายบอกว่าระหว่างขายมีของออกไปมากกว่าที่คีย์หรือไม่
ส่วนต่างสต๊อกเท่าไรถึงควรกังวล
ไม่มีตัวเลขกลาง ให้ดูแนวโน้มของร้านเอง ถ้าส่วนต่างของรายการใดเพิ่มขึ้นต่อเนื่องหลายรอบ ควรตรวจสอบทันที
MoonUp ตัดสต๊อกตามสูตรได้ในแพ็กเกจไหน
แพ็กเกจ 899 และ 1,099 บาทต่อเดือน ส่วนแพ็กเกจ 599 บาทตัดสต๊อกรายสินค้า


